Insuline-mimetica
Hoewel het onderzoek bij paarden beperkt is, weten we uit de humane biologie en celstudies waarom kaneel toch zou kunnen werken. Kaneel bevat stoffen die fungeren als ‘insuline-mimetica‘. Ze bootsen de werking van insuline na en activeren zo de insulinereceptoren op de celwanden van met name spiercellen. Hierdoor kan glucose de cel in, zelfs als de insulinegevoeligheid van de receptoren hapert (insulineresistentie). Omdat dit mechanisme bij alle zoogdieren hetzelfde is, zou het ook bij paarden effect kunnen hebben.
Kritiek op het onderzoek
Het is belangrijk om te vermelden dat er aan het onderzoek uit 2012 wel wat haken en ogen zitten. Het onderzoek duurde relatief kort en gebruikte een vaste dosis. In humane studies ziet men vaak dat de effecten van kaneel cumulatief zijn en pas bij specifieke concentraties van actieve verbindingen optreden. Bovendien werd in het onderzoek gewone kaneel gebruikt en geen gestandaardiseerd extract. De concentratie werkzame stoffen in kruiden kan flink variëren – zowel omhoog als omlaag – wat een vals negatieve uitkomst kan hebben veroorzaakt.
Bloedvetwaarden
Bij hypertriglyceridemie zit er langdurig te veel van een bepaalde vetsoort (triglyceriden) in het bloed. Dit is een eigenschap van EMS die de insulinegevoeligheid kan verminderen [3]. Bij ratten die voedsel kregen met veel fructose (vruchtensuiker, een snelle suiker) en ook kaneel kregen, is een verlaging van de hoeveelheid triglyceriden vastgesteld [4]. Maar, zoals we er dan altijd bij zeggen, paarden zijn geen ratten. We weten dus niet of dit effect ook bij paarden optreedt.
Bloeddruk
Verhoogde bloeddruk is ook een eigenschap van EMS. Een bloeddrukverlagende werking van kaneelextract is aangetoond bij zowel ratten (daar heb je ze weer) [5] als bij mensen met het metabool syndroom [6].
Kaneel en cytokines
EMS is een complexe aandoening die niet alleen draait om suiker en insuline, maar ook een ontstekingsprobleem is. Dat zit zo: het overmatige vetweefsel (denk aan de bekende harde hanenkam, de vetkussens bij de schouders of de staartinplant) is geen passief vet. Het gedraagt zich in feite als een actieve, grote hormoonklier die constant ontstekingsbevorderende stoffen, ook wel cytokines genoemd, de bloedbaan in stuurt.
Deze cytokines (met name TNF-α en interleukine-6) zorgen niet alleen voor een toestand die we laaggradige systemische ontsteking noemen (of stille ontsteking), maar ze blokkeren ook de insulinereceptoren. De insulineresistentie verergert hierdoor. Hier komt kaneel weer om de hoek kijken. Wetenschappelijk onderzoek (voornamelijk in vitro en bij knaagdieren) laat zien dat kaneelextracten de activatie van NF-κB kunnen remmen [7]. NF-κB is als het ware de ‘hoofdschakelaar’ in een cel die de opdracht geeft om ontstekingsstoffen te produceren.
Bijwerkingen
In het algemeen wordt kaneel als veilig beschouwd. Er zijn een paar dingen die in de wetenschappelijke literatuur als mogelijk nadelig genoemd worden. Zo bevat Chinese kaneel (of: Cassia) de stoffen safrol en coumarine. Deze blijken bij proeven op ratten en muizen kankerverwekkend te zijn [8, 9]. Of dit bij paarden ook het geval is, is nog niet bekend. Ceylonkaneel wordt als veiliger beschouwd, wat betreft coumarinegehalte. Dit soort wordt ook wel de ‘ware kaneel‘ genoemd.
Leverschade
Langdurige blootstelling aan safrol en coumarine zou kunnen leiden tot leverschade [10, 11]. Maar het is goed om te weten dat het safrolgehalte in kaneel in het algemeen erg laag is.
Essentiële olie
Het wordt mogelijk een probleem als je kaneel langdurig als essentiële olie met hoge percentages van de stoffen zou geven. Op de verpakking staat helaas niet welk soort kaneel aan de basis van de olie ligt en of deze van de bast of het blad is gemaakt. Dit zijn factoren die invloed hebben op de percentages van deze stoffen. Zo kan het coumarinegehalte wel met een factor 15 verschillen (0,03 tegen 0,45%) [12].
(foto: J. Presl)
Bloeduitstortingen
Coumarine heeft stollingsremmende eigenschappen. Bloeduitstortingen in de zool in het geval van een hoefbeenkanteling zijn daardoor niet uit te sluiten bij hoefbevangen paarden die kaneel als supplement krijgen. Let wel: dit is nog niet experimenteel aangetoond.
Voordat je kaneel aan je paard geeft, is het raadzaam om advies in te winnen bij een dierenarts, een fytotherapeut of een voedingsdeskundige. Zij kunnen je meer vertellen over de juiste dosering en over eventuele interacties met medicijnen die je paard krijgt. Ook met betrekking tot essentiële oliën is het een goed idee om advies in te winnen bij een professional.
Je wilt meer weten
Hou je van dit soort uitgebreide en objectieve informatie over paarden? Mijn boeken staan er vol mee! Toegankelijke, wetenschappelijk onderbouwde kennis, inzichten en adviezen die jou en je paard gaan helpen.
