Acute hoefbevangenheid: is probiotica een effectieve behandeling?

Veel paardeneigenaren vragen zich af of het geven van probiotica kan helpen wanneer hun paard acuut hoefbevangen is. Het antwoord is: in de meeste gevallen niet en soms kan het zelfs onnodig geld kosten omdat je paard er niets aan heeft.

Wat is hoefbevangenheid?

Hoefbevangenheid is, simpel gezegd, een ernstige aandoening waarbij de verbinding tussen de hoefwand en het hoefbeen beschadigd en ontstoken raakt en gedeeltelijk of helemaal kan loslaten. Er zijn verschillende oorzaken, zoals insulinedysregulatie, overgewicht en mechanische overbelasting.

Soms speelt de darmgezondheid een rol, vooral wanneer er sprake is van een massale bacteriesterfte in de dikke darm. Dit kan voorkomen bij overmatige inname van koolhydraten (met name suikers), vergiftiging of ernstige infecties en kan leiden tot sepsis of SIRS (Systemic Inflammatory Response Syndrome).

Dit zijn de drie soorten hoefbevangenheid

Wil je het allemaal nóg beter begrijpen?
Lees dan dit artikel ook even.

Helpen probiotica bij acute hoefbevangenheid?

Een kuur met probiotica kan mogelijk een ondersteunende rol spelen in gevallen waarin hoefbevangenheid ontstaat door sepsis/SIRS, waarbij bacteriën in de dikke darm afsterven en er gifstoffen vrijkomen. Maar deze vorm van hoefbevangenheid komt bij minder dan 10% van alle gevallen voor. Bovendien blijft het geven van probiotica in de acute fase meestal beperkt tot een symptomatische behandeling (of eigenlijk: behandeling van een klinische verschijnselen), zolang de oorzaak niet is opgelost.

Waarom probiotica vaak geen effect hebben bij hoefbevangenheid

In meer dan 90% van de gevallen van hoefbevangenheid, zoals de vormen die ontstaan door hormonale problemen (bijvoorbeeld EMS, hyperinsulinemie en insulineresistentie) of mechanische overbelasting van de hoeven, speelt de gezondheid van de darmen geen rol in het ontstaan van de aandoening. In deze situaties biedt het toedienen van probiotica geen enkel voordeel en is het in feite overbodig.

Wat is EMS en insulinedysregulatie bij paarden?

Wil je het allemaal nóg beter begrijpen?
Lees dan dit artikel ook even.

De beperkingen van probiotica bij paarden

• Overleving in het spijsverteringskanaal: Slechts een klein deel van de toegediende probiotica overleeft de zure omgeving van de maag en de spijsvertering in de dunne darm. Alleen zorgvuldig geselecteerde bacteriestammen in een beschermde toedieningsvorm bereiken de dikke darm. Een voorbeeld hiervan is de stam Bacillus coagulans, die enige overleving toont bij een pH van 4,5 of hoger, wat mogelijk relevant is voor de passage naar de dikke darm.
• Sterfte tijdens productieproces: Onderzoek toont aan dat veel bacteriestammen al afsterven tijdens het productieproces van probiotica. Van 13 geteste stammen bleken er maar 2 te overleven tot aan het eindproduct.
• Etikettering klopt vaak niet: Studies over een periode van 19 jaar hebben laten zien dat de inhoud van probiotica vaak niet overeenkomt met wat er op het etiket staat [1]. De hoeveelheid en de soorten bacteriën die werkelijk aanwezig zijn, komen vaak niet overeen met wat wordt beloofd.
• Gebruik van humane stammen: De meeste probiotica voor paarden bevatten bacteriën die zijn ontwikkeld voor mensen en die niet specifiek afgestemd zijn op het darmmilieu van paarden [2]. Hierdoor is de kans op een daadwerkelijk positief effect bij paarden klein.

Conclusie: geen noodzaak voor probiotica bij hoefbevangenheid

Bij hoefbevangenheid die niet veroorzaakt wordt door sepsis/SIRS, heeft het geven van probiotica geen zin. In plaats daarvan is het belangrijk om de onderliggende oorzaken van de hoefbevangenheid aan te pakken, zoals het aanpassen van de voeding, huisvesting en beweging, het verminderen van overgewicht en het reguleren van de hormoonhuishouding.

Wil je je paard ondersteunen tijdens herstel van hoefbevangenheid? Focus dan op passende voeding, gecontroleerde beweging indien mogelijk, pijnmanagement en het nauw samenwerken met je dierenarts en hoefverzorger.

Je wilt meer weten

Hou je van dit soort uitgebreide en objectieve informatie over paarden? Mijn boeken staan er vol mee! Toegankelijke, wetenschappelijk onderbouwde kennis, inzichten en adviezen die jou en je paard gaan helpen.